Waterdicht testament opstellen in 9 eenvoudige stappen

Er gaat ooit een tijd komen dat je er niet meer bent. Als die tijd komt, dan moet er iets gebeuren met jouw nalatenschap. Wat er dan gebeurd kun jij zelf bepalen. Welke speciale mensen wil je als erfgenaam benoemen? Zijn er mensen die je juist wilt onterven? Belangrijke vragen waar je goed over na moet denken. Een testament opstellen wil je namelijk niet te lang uitstellen. Als je er niets voor regelt, dan wordt jouw erfenis volgens de wettelijke verdeling verdeeld. En dat is niet per definitie de meest wenselijke manier.

Waarschijnlijk is een testament opstellen niet iets wat je vaker hebt gedaan en daarnaast is het ook geen onderwerp wat regelmatig ter sprake komt. In dit artikel behandelen we de belangrijkste zaken rondom het opstellen van een testament. Lees onze tips en bepaal wat jij wél en niet wil vastleggen in jouw testament.
 

Wat een een testament?

Een testament is een notariële akte met jouw uiterste wilsbeschikking. Het is een rechtsgeldig document dat door een notaris wordt opgesteld. Je kunt dus niet zelf een testament opstellen (bij een zelfgeschreven codicil kan dit trouwens wel) In het testament staat omschreven wat jij wil dat er met jouw eigendommen, spaargeld, en schulden gebeurd als je komt te overlijden. Ben je ouder dan 16 jaar? Dan ben je oud genoeg om een testament te laten opstellen. Alle opgestelde testamenten worden geregistreerd bij het Centraal Testament Register.

Erfgenamen opnemen of uitsluiten in je testament

Hoewel een testament allerlei wensen en instructies kan bevatten, draait het vaak grotendeels om de erfenis. In een testament leg je vast welke personen eigenaar worden van jouw vermogen en goederen. Je kan je eigendommen naar eigen invulling verdelen. In de meeste gevallen bestaan de erfgenamen uit partner en kinderen. Uiteraard behoren verdere familie, vrienden en buren ook gewoon tot de mogelijkheden. Daarnaast is het niet ongebruikelijk om goede doelen in het testament op te nemen. Stap 1 is het opnemen of uitsluiten van erfgenamen. Let daarbij op de volgende zaken:

Testament opstellen zonder hoge kosten? Volg deze tips

Een partner opnemen in een testament

Als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, dan gaat je erfenis standaard naar de partner. Je hebt dan geen testament nodig om dit te regelen. Hoewel de erfenis bij wet geregeld goed wordt, kun je hier best aanpassingen in maken. Zo kun je een zogenaamd “verblijvingsbeding” in je testament opnemen. Het verblijvingsbeding zorgt ervoor dat de gezamenlijke bezittingen met je partner niet worden verdeeld. De partner mag dan gebruik blijven maken van de goederen. Pas na het overlijden van de langstlevende partner worden de goederen verdeeld onder de erfgenamen.

Let extra op bij ongehuwde partners

Woon je samen met een partner, maar ben je ongehuwd? Als je niet getrouwd bent, geregistreerd partnerschap of een notariële samenwerkingsovereenkomst hebt, dan erft je partner niets als je komt te overlijden. Zo kunnen partners die al 20 jaar ziel en zaligheid delen (zonder huwelijk of contracten), door onwetendheid toch met lege handen staan. Door een partner op te nemen in een testament kun je dit voorkomen.

Partners onterven

In de praktijk komt het niet vaak voor, maar het is mogelijk om een partner te onterven. In dat geval maakt een partner geen deel meer uit van de erfgenamen. Gevolg is dat hij of zij geen recht meer heeft op geld of goederen. Een onterfde partner of echtgenoot heeft voor de wet geen speciale positie. Deze heeft daarom geen recht op een legitieme portie (dit is bij kinderen bijvoorbeeld wel zo). Wel heeft de partner recht op vruchtgebruik. Dit houdt in dat, mits het noodzakelijk is voor zijn of haar verzorging, de onterfde de echtelijke woning en meubels kan gebruiken voor maximaal zes maanden na het overlijden.

 

Kinderen opnemen in het testament

Als je kinderen hebt is het belangrijk om na te denken over een aantal zaken. Om te beginnen wil je opnemen wie er voor de kinderen gaat zorgen als zowel jij als je partner er niet meer is. Je kunt in het testament 1 a 2 personen opnemen als voogd. Een voogd krijgt de verantwoordelijkheid over de kinderen.

Daarnaast kunt je in het testament bepalen wanneer de kinderen hun erfdeel kunnen opeisen. Als je wil dat dit pas kan als je partner is overleden, dan moet je dat opnemen in het testament. Hiervoor heb je wel een samenlevingsovereenkomst hebben gesloten bij de notaris.

Digitale nalatenschap

Je focust al snel op het geld en de goederen die je achterlaat. Maar tegenwoordig laten we veel meer achter dan fysieke goederen. In deze digitale samenleving laat je ook een online footprint achter. Denk maar aan zaken als een website, blog, webshop of online dagboeken. Wie mogen je foto’s bekijken of je mails lezen? In je testament kun je opnemen wat je wil dat er gebeurd met je digitale nalatenschap. Denk daarbij ook na over wat je wil met social media-accounts, wie krijgt daar zeggenschap over? En als je een gedenkpagina zou willen, wie moet die beheren?

Goede doelen in het testament

Veel mensen vinden het mooi om hun nalatenschap te schenken aan een goed doel. Dit moet je laten opnemen in het testament. Als het niet in het testament is opgenomen, dan geldt de beslissing niet. Een codicil (eigen handgeschreven verklaring) is dus niet voldoende.

Er zijn verschillende mogelijkheden om te schenken aan een goed doel:

  • Het schenken van geld, het huis, aandelen of waardevolle spullen aan een goed doel. Dit wordt een legaat genoemd.
  • Benoem een goed doel als mede-erfgenaam. Op deze manier deelt het goede doel mee in de erfenis. Dit geld ook voor de schulden.
  • Benoem het goede doel als enige erfgenaam. In dit geval erft het goede doel de gehele erfenis. Het is hierbij wel belangrijk dat de partner en/of kinderen in het testament zijn onterfd. Zoals eerder omschreven behouden zij wel een aantal rechten.

Afhandeling van het nalatenschap

In het testament laat je vastleggen wie je verantwoordelijk stelt voor de afwikkeling van de erfenis. Deze persoon noemen we de executeur. Dit kan een erfgenaam zijn, maar dat hoeft niet. De rechten en plichten van de executeur worden omschreven in het testament. Sinds 2003 is het niet meer mogelijk om een executeur via een codicil te benoemen. Alleen de codicillen die zijn opgemaakt voor 2003 blijven rechtsgeldig.

Rechten en plichten van de executeur

Allereerst heeft de executeur het recht om over de nalatenschap van de overledene te beschikken. Hij of zij heeft de verantwoordelijkheid om de erfenis naar wens van de overleden af te wikkelen. Dit begint met het aflossen van mogelijke schulden. Daarna wordt er in kaart gebracht wat er over is en hoe dit verdeeld moet worden. Daarnaast is de executeur verantwoordelijk voor het regelen van de uitvaart en doet hij of zij namens alle erfgenamen de erfbelasting. Tot slot legt de executeur een verantwoording af aan de erfgenamen als alles is afgerond.

Mediator aanstellen of executeur ontslaan via de rechter

Ben je het als erfgenaam niet eens met de uitvoering van de executeur? Het kan gebeuren dat je als erfgenamen niet op een lijn zit met de executeur. Dan heb je de optie om een mediator in te schakelen. Die helpt door het maken van afspraken over hoe de executeur zijn werk moet doen. Als dit geen oplossing biedt, dan kun je de rechter vragen om de executeur te ontslaan. Hiervoor heb je wel een advocaat nodig die dit voor je regelt.

Testament later wijzigen

De beslissingen die je hebt vastgelegd in het testament zijn vaak situatieafhankelijk. Daarom zien we vaak dat mensen na verloop van tijd hun testament aanpassen. Net als dat je alleen een testament kan laten opmaken door de notaris, kunnen ook alleen wijzigingen worden doorgevoerd door een notaris. De notaris die het testament heeft opgemaakt, hoeft niet dezelfde te zijn als de notaris die de wijziging doorvoert.

Als je je testament wilt wijzigen, neem dan een kopie van het huidige testament mee naar een notaris. Hij stelt dan een nieuw testament op met de wijzigingen. Vervolgens registreert hij het nieuwe testament bij het Centraal Testament Register. Het oude testament wordt dan automatisch vernietigd. De kosten voor het wijzigen van een testament zijn gelijk aan het uurloon van de notaris. Per notaris kunnen die verschillen. Vaak kun je het uurtarief van een notaris vinden op de website.